آنفلوآنزا (انگلیسی: Influenza) یک بیماری عفونی است که توسط ویروسهای آنفلوآنزا ایجاد میشود. علائم از خفیف تا شدید متغیر است و اغلب شامل تب، آبریزش بینی، گلودرد، درد عضلانی، سردرد، سرفه و خستگی است. این علائم یک تا چهار (معمولاً دو) روز پس از قرار گرفتن در معرض ویروس شروع شده و حدود دو تا هشت روز طول میکشد. اسهال و استفراغ به خصوص در کودکان ممکن است رخ دهد. آنفلوآنزا ممکن است به پنومونی (pneumonia) ویروسی یا عفونت باکتریایی بعدی تبدیل شود. سایر عوارض عبارتند از سندرم دیسترس تنفسی حاد، مننژیت، آنسفالیت و بدتر شدن مشکلات سلامتی زمینهای مانند آسم و بیماریهای قلبی عروقی.
چهار نوع ویروس آنفلوآنزا وجود دارد: A, B، C و D. پرندگان آبزی منبع اولیه ویروس آنفلوآنزای A (Influenza A virus; IAV) هستند که در پستانداران مختلف از جمله انسان و خوک نیز گسترده است. ویروس آنفلوآنزای B (Influenza B virus; IBV) و ویروس آنفلوآنزای C (Influenza C virus; ICV) در درجهٔ اول انسان را آلوده میکنند و ویروس آنفلوآنزای D (Influenza D virus; IDV) در گاو و خوک یافت میشود. IAV و IBV در انسان گردش کرده و باعث اپیدمیهای فصلی میشوند و ICV باعث عفونت خفیف، عمدتاً در کودکان میشود. IDV میتواند انسان را آلوده کند اما مشخص نیست که باعث بیماری شود. در انسان، ویروس آنفلوآنزا در درجه اول از طریق قطرات تنفسی ناشی از سرفه و عطسه منتقل میشود. انتقال از طریق ذرات معلق در هوا و سطوح آلوده به ویروس نیز رخ میدهد.
علائم و نشانهها
علائم آنفلوآنزا شبیه علائم سرماخوردگی است، اگرچه معمولاً شدیدتر است و احتمال آبریزش بینی کمتر است. فاصلهٔ زمانی بین قرار گرفتن در معرض ویروس و بروز علائم (دوره کمون) یک تا چهار روز بوده که معمولاً یک تا دو روز است. بسیاری از عفونتها بدون علامت هستند. شروع علائم ناگهانی است و علائم اولیه عمدتاً غیراختصاصی، شامل تب، لرز، سردرد، درد عضلانی، بی حالی، از دست دادن اشتها، کمبود انرژی و گیجی هستند. این علائم معمولاً با علائم تنفسی مانند سرفه خشک، گلودرد یا خشکی گلو، صدای خشن و گرفتگی یا آبریزش بینی همراه است. سرفه شایعترین علامت است. علائم گوارشی، از جمله تهوع، استفراغ، اسهال، و گاستروانتریت، به ویژه در کودکان نیز ممکن است رخ دهد. علائم استاندارد آنفلوآنزا معمولاً دو تا هشت روز طول میکشد. مطالعهای در سال ۲۰۲۱ نشان میدهد که آنفلوآنزا میتواند علائم طولانیمدتی مشابه کووید طولانی ایجاد کند.
عفونتهای علامتدار معمولاً خفیف و محدود به دستگاه تنفسی فوقانی هستند، اما پیشرفت به پنومونی نسبتاً شایع است. پنومونی ممکن است در اثر عفونت ویروسی اولیه یا عفونت باکتریایی ثانویه ایجاد شود. پنومونی اولیه با پیشرفت سریع تب، سرفه، تنفس سخت و سطوح پایین اکسیژن که باعث آبی شدن پوست شده، مشخص میشود. این بیماری به ویژه در میان کسانی که یک بیماری قلبی عروقی زمینهای مانند بیماری روماتیسمی قلب دارند، شایع است. پنومونی ثانویه معمولاً یک دوره بهبود علائم را برای یک تا سه هفته دارد و به دنبال آن تب مکرر، تولید خلط و تجمع مایع در ریهها رخ داده، اما میتواند تنها چند روز پس از ظاهر شدن علائم آنفلوآنزا نیز رخ دهد. حدود یک سوم موارد پنومونی اولیه با پنومونی ثانویه همراه میشود که اغلب توسط باکتریهای استرپتوکوکوس پنومونیه و استافیلوکوکوس اورئوس ایجاد میشوند.
تفاوت سرماخوردگی و آنفولانزا چیست؟
وقتی صحبت از بیماریهای شایع فصلی میشود، خیلیها میپرسند تفاوت سرماخوردگی و آنفولانزا دقیقا چیست و آیا باید درمانشان فرق کند یا نه. به طور خلاصه، سرماخوردگی معمولا خفیفتر است، آهسته شروع میشود و بیشتر بینی و گلو را درگیر میکند، در حالی که آنفولانزا ناگهانیتر بروز میکند و با تب بالا، بدندرد و بیحالی شدید همراه است. اگر به دنبال درک فرق سرماخوردگی و آنفولانزا هستید، باید بدانید که آنفولانزا اغلب شما را برای چند روز از کار و درس میاندازد و احتمال عوارضی مانند ذاتالریه در گروههای پرخطر را به دنبال دارد.
از نظر الگوی شیوع هم تفاوت آنفولانزا و سرماخوردگی واضح است. سرماخوردگی در طول سال دیده میشود و معمولا خفیفتر است. انفولانزا بیشتر در فصلهای سرد به صورت موجهای فصلی رخ میدهد. فرق آنفولانزا و سرماخوردگی در خطر عوارض هم مهم است. آنفولانزا در سالمندان، بارداران و افراد مبتلا به بیماریهای زمینهای میتواند به ذاتالریه و بدحال شدن منجر شود. بنابراین اگر علائم ناگهانی و شدید دارید، بهتر است استراحت، مایعات و در صورت نیاز مشاوره پزشکی را جدی بگیرید.
اگر علائم ناگهانی با تب بالا و بدندرد شدید دارید، احتمال آنفولانزا بیشتر است و بهتر است استراحت کنید، مایعات کافیبنوشید و در موارد خاص ارزیابی پزشکی را جدی بگیرید. در مقابل، گرفتگی بینی، عطسه و گلودرد خفیف که آرام شروع میشوند، بیشتر به نفع سرماخوردگی است.
